Biološki časovnik

0
26

Biološki časovnikNauka koja se bavi istraživanjem biološkog sata, kod živih bića naziva se hronobiologija.Biološki sat označava ritmičnost psihofizičkih zbivanja u čoveka koji su vezani sa prirodom i smoljnom sredinom.Smena godišnjih doba, ponavljanje dan i noć koji se odražava na čoveka u najrazličitijih bioloških ritmova.
U biološkom satu identifikovane su: cirkadijalni ritmovi, dnevni ritmovi, sezonski, godišnje promene i doba.
Mozak je centralni hronometar biološkog sata koji reguliše cikluse budjenja i spavanja.Kod svakog živog organizma telesni časovnik kontroliše ritam dnevnog i noćnog ciklusa, koji je povezan sa hormonima.Hormon Kortizol deluje ujutru i razbudjuje, dok hormon Melatonin uspavljuje.Cirkadijalni ritam je poznat kao budnost i spavanje, koji se menjaju.Spavanje je integralni deo dnevne funkcije pa poremećaj spavanja može prouzrokovati teškoće u koncentraciji opštem raspoloženju, fokusiranju pažnje.Znači mentalnih-fizioloških i zdravstvenih funkcija koji se ponavljaju nakon 24 časa.Naš mozak je glavni sat koji kontroliše cirkadijalni ritam.U živim organizmima javljaju se biološki procesi tako i kod životinja (ishrana, parenje, spavanje, hibernacija, migracija, ćelijska regeneracija).Kod biljaka (pokreti lista, fotosintetske reakcije), isto važi i za mikrobe, gljive, protozoa, alge.U hronobiologiji najvažniji ritam je cirkadijalni ritam koji označava 24 satnu promenu fiziološkog pokazatelja u svim živim organizmima.
Termin potiče od latinske reči circa-oko+dies= dan što znači „oko jedan dan“.
Cirkadijalni ritam može da se podeli na: diurnalni(dnevni), nokturalni (noćni), krepuskularni (u zoru i sumraku).Postoje i drugi važni ciklusi kao:
-infradijalski ritam-to su ciklusi duži od jednog dana, reprodukcijski ciklus nekih životinja ili ljudski menstrualni ciklus.
-ultradijalni ritam-ciklus je kraći od 24 sata
-lunarni ritmovi-prate lunarne cikluse važi za morski život
-genske oscilacije-neki geni su aktivniji u odredjenom satu u toku dana.

POSTAVI ODGOVOR