Karijes

0
187

Zubni karijes nastaje zbog oštećenja tvrdih tkiva kostiju, koji dovodi do njihovog razmekšavanja i uništavanja.Karijes zuba možemo nazvati oboljenjem zuba, koje počinju na površini i šire se ka srži, odnosno pulpi zuba a ogleda se u postepenoj destrukciji  gledji, a zatim i dentina.Činioci koji dovode do pojave karijesa kao i teorija kojima se objašnjava njegov nastanak i evolucija ukazuju na to da karijes može da bude  u tesnoj vezi s opštem stanjem organizma.Postoje egzogeni i endogeni uzroci karijesa.Po egzogenoj teoriji proteolitička teorija alkalne supstancije i proteolitički fermenti nastali raspadanjem mikroba deluju na organsku osnovu gledji izazaivajući njenu proteolizu.
Po endogenoj teoriji poremećaji u dentinu i gledji nastaju sekundarno usled manjkavosti odontoblasti kao posledica nekog infektivnog oboljenja ili neurovegetativnog porekla.
Novije teorije objašnjavaju otpornost zuba na karijes postojanjem fiziološke ravnoteže u sistemu krv-zub-pljuvačka.Ako se oštećuje funkcija ovog sistema kao jedinstvene celine stvoriće se novo patološko stanje-karijes.U anatomsko-patološkom i kliničkom pogledu mogu se razlikovati:
*Karijes gledji ili prvi stepen karijesa, početak.Dejstvo kiselina koje se stvaraju fermentacijom prvo podleže organska supstancija gledji.Vide se krečno-bela tačka, koja se jasno razlikuje od okolnog žućkastobelog zdravog tkiva.U ovom stadijumu osetljivost na fizičke nadražaje hladno, toplo, kiselo, slatko, ne postoji ili je veoma slaba.Ovaj karijes gledji se javlja u fisurama i jamicama ili na glatkim površinama zuba.
*Karijes dentina je drugi stepen karijesa.Najčešće je širenja procesa s gledji.Manifestuje se kao  relativno uzan otvor u gledji, čije ivice pokriju šupljinu koja je u dentinu.Oštećenje dentina sastoji se od šupljine koja je nastala usled gubitka tkiva.Razmekšali dentin je bez mineralnih soli i njegova organska gradja je promenjena dejstvom mikroba.U ovakvom dentinu može se otkriti prisustvo raznih vrsta mikroorganizama laktobacil, mikrokoki.Ispod razmekšalog dentina nastaje zona izmenjenog tj. tzv. zona invazije, kanalići ispunjeni mikrobama i tkivo potpuno razoreno.Karijes dentina može postojati bez ikakvih subjektivnih smetnji otkriva se pažljivim pregledom, ili postoji osetljivost na hladno  manje na toplo a umereno na kiselo i slatko.
*Prodorni karijes je u izvesnim slučajevima ima brzu evoluciju u pravcu pulpe i dostiže brzo do pulpine komore.Ovaj vod karijesa se vidja u mlečnim i stalnim zubima.Lokalizacija je u fisurama kutnjaka i pertkutnjaka.
*Cirkularni (Kružni) karijes posebna vrsta karijesa po svom toku, lokalizaciji i ishodu.Javlja se kod male dece, već početkom druge godine.Zahvata mlečne gornje prednje zube.Počinje na labijalnim površinama zelenomrkom mrljom koja se kružno širi oko vrata zuba, zahvata dentin i potpuno razara krunicu zuba.Najverovatnije je prouzrokovan učestalim dejstvom ugljen hidrata ( zasladjena cucla), razni endogeni i egzogeni uticaji.Ako se ne leči širi se ka pulpi dovodi do njenog oboljenja-pulpitis i daljim napredovanjem oboljenja može doći do promena na vrhu korena zuba i do oštećenja okolnih tkiva.
Lečenje u sprečavanju nastanka karijesa zančajnu ulogu ima higijena usta i zuba.Pranje zuba četkicom i pastom bar uveče i ujutru, preporučljivo je posle svakog obroka.
Korisno je znati da šećer  ukoliko ostaje dugo u kontaktu sa zubima,omogućava pojavu karijesa.U preventivne mere spada rano otkrivanje početnih oštećenja, zbog čega se preporučuje kontrolni pregled zuba svakih šest meseci ili bar godišnje jednom.Lečenje se zapravo sastoji u otkrivanju karijesnog oštećenja i uklanjanja razmekšalog dentina, zatim u odgovarajućoj obradi i dezinfekciji usne šupljine i na kraju plombiranjem.

POSTAVI ODGOVOR

Ovo veb mesto koristi Akismet kako bi smanjilo nepoželjne. Saznajte kako se vaši komentari obrađuju.